Artykuł omawia najnowsze zmiany dotyczące fundacji rodzinnej, koncentrując się na przesunięciu ciężaru opodatkowania na etap dystrybucji świadczeń, doprecyzowaniu katalogu „ukrytych zysków” oraz ograniczeniach zwolnienia CIT. Autor wskazuje, że fundacja – co do zasady objęta zwolnieniem podmiotowym w CIT – płaci 15% podatku od: świadczeń na rzecz beneficjentów, mienia wydawanego przy rozwiązaniu oraz świadczeń uznanych za ukryte zyski (m.in. odsetki/prowizje od pożyczek od fundatora/beneficjentów i podmiotów powiązanych, określone usługi niematerialne, opłaty licencyjne, pożyczki długoterminowe lub niezwrócone w terminie; z definicją progu powiązań 5%). Jednocześnie ustawodawca wprowadził 25% stawkę CIT dla działalności wykraczającej poza zamknięty katalog z art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej oraz wyłączył zwolnienie dla przychodów z najmu/dzierżawy przedsiębiorstwa, ZCP lub składników służących działalności podmiotów powiązanych z fundacją, fundatorem lub beneficjentem (próg ≥5%), a także ustanowił utratę zwolnienia przez fundację w organizacji, gdy nie dopełni rejestracji w 6 miesięcy (skutkującą obowiązkiem złożenia zeznań i zapłatą podatku z odsetkami). Po stronie beneficjentów przychody ze świadczeń i z mienia po likwidacji kwalifikowane są w PIT jako „inne źródła” z preferencją dla fundatora i „grupy zero” (zwolnienie proporcjonalne do udziału fundatora) oraz z ryczałtem 10%/15% dla pozostałych, przy szczególnych zasadach poboru podatku przy świadczeniach niepieniężnych. W sferze proceduralnej i odpowiedzialności rozszerzono ochronę interpretacji (fundacja może powołać się na interpretację uzyskaną wcześniej przez fundatora) oraz wprowadzono solidarną odpowiedzialność fundacji – do wartości wniesionego przez fundatora majątku – za jego zaległości podatkowe sprzed ustanowienia fundacji. Autor osadza te zmiany w kontekście celów fundacji rodzinnej (akumulacja i ochrona majątku, realizacja świadczeń na rzecz beneficjentów), przypominając o dozwolonym, zamkniętym katalogu aktywności gospodarczej oraz o roli organów, w tym zgromadzenia beneficjentów w zakresie zatwierdzania sprawozdań i polityki świadczeń, co ma znaczenie dla zgodności operacyjnej i podatkowej.
Autor: adw. Robert Kozarzewski
